Het
boek
ONTDEK
HET VERHAAL
VAN LAUWE
Wat blijft er over van de geschiedenis van een dorp dat zo vaak van gedaante veranderde? In Geschiedenis die uit Lauwe verdween neemt Rik je mee op een boeiende zoektocht naar het middeleeuwse landbouwdorp dat in de late 19e eeuw uitgroeide tot een nijver fabrieksdorp — en daarna opnieuw veranderde tot het Lauwe van vandaag, waar fabrieken plaatsmaakten voor nieuwe woonwijken rond een kleurrijke Plaats.
Tussen Leie, Kraaiveld en Lauweberg volgt hij het landschap van laag naar hoog, op zoek naar sporen die vaak verborgen zijn, maar nooit helemaal verdwijnen. Onderweg komen vergeten verhalen tot leven: van mensen die er woonden en werkten, en van zijn familiegeschiedenis die onlosmakelijk met het dorp verweven is. Een wandeling door het landschap, maar evenzeer door herinneringen.
Op de Plaats — de historische kern van Lauwe — gaat hij op zoek naar het allereerste begin. Tussen de Romeinse heirweg en de Leie ontstond hier ooit een nederzetting op de open dorpsdries. Hier stond de woning van de eerste heer van Lauwe en verrees in de 14e eeuw een stenen, vroeggotische kerk. Door de eeuwen heen veranderde deze plek telkens van uitzicht, vaak niet zonder discussie of beroering.
De geschiedenis van Lauwe is er een van vallen en opstaan. Reeds in de vroege 14e eeuw trokken Franse ridderlegers op tot aan de Leie, en op het einde van de 15e eeuw brachten Lauwenaren en Rekkemnaren samen een heuse ‘burgerwacht’ op de been tegen ‘Fransche bandieten’. De woelige 16e eeuw bracht godsdienstoorlogen en leegloop; later volgden doortrekkende legers, plunderingen en dwangarbeid, van de tijd van Lodewijk XIV tot Napoleon.
Hongersnoden en epidemieën troffen de bevolking zwaar — een bevolking die eeuwenlang onderdanig haar lot onderging. Lauwe ging in 1720 zelfs even in ‘lockdown’, toen in ‘Vrankrijk’ vreselijke epidemieën broeiden. In 1766 lieten slecht weer en ziekten de oogst opnieuw mislukken en velen restte niets anders dan bedelen. En dan moest de ergste klap nog komen: de dramatische ‘slechte jaren’, wanneer in 1844-1848 jaar na jaar oogsten mislukten en epidemieën toesloegen. En toch bleef het dorp bestaan.
Pas in de tweede helft van de 19e eeuw kwam de kentering: economisch braken nieuwe tijden aan en landarbeiders werden fabrieksarbeiders. Waar mensen vroeger wegvluchtten, kwamen nu arbeiders van elders hun toekomst zoeken — onder hen ook Riks eigen voorouders. De vlasnijverheid bloeide op, de ‘gouden’ Leie lag vol vlas, en steenbakkerijen en pannenfabrieken rezen uit de klei.
De welvaart nam toe en daarmee, stap voor stap, ook de ontvoogding — sociaal, cultureel en politiek. Het oude middeleeuwse landbouwdorp vervelde tot een fabrieksdorp met grote woonwijken en een bloeiend verenigingsleven en de White Star!
Laat je meevoeren in het verhaal van Lauwe, laat je meeslepen in deze zoektocht naar het verleden.
Welke sporen zijn vandaag nog zichtbaar voor wie goed kijkt? Vond Rik de funderingen van de oude kerk terug? Van waar komt die eigenaardige naam van de 'IJzerhandstraat'? Waar grensde Lauwe ooit aan ‘Vrankrijk’, en was dat misschien beter zo gebleven? Wat doen die vuurstenen op het Kraaiveld? Zijn er nog ergens restanten te vinden van het oude Duitse spoor naar het front in 14-18, of van de Leiebrug uit 1921?
